Jak wspierać rozwój kompetencji społecznych dziecka?

Kompetencje społeczne to umiejętności, które przyczyniają się do skutecznej relacji człowieka z otoczeniem. Jak zatem je wspierać?

Kompetencje społeczne są zestawem zdolności, który pozwala na satysfakcjonującą interakcję i komunikację z innymi ludźmi, w różnych sytuacjach społecznych. Są one niezbędne do nawiązywania relacji, budowania zdrowych więzi międzyludzkich, rozumienia i radzenia sobie z emocjami, jak i do współpracy z innymi ludźmi.

Do przykładowych umiejętności społecznych należą:

• Umiejętności komunikacyjne

Pozwalają one na wyrażanie myśli, uczuć i potrzeb w sposób jasny i zrozumiały. Obejmują słuchanie, mówienie, jak również komunikowanie się w sposób niewerbalny – za pomocą mowy ciała, gestów, mimiki.

• Umiejętność rozwiązywania konfliktów

Obejmuje radzenie sobie z napotkanymi trudnościami oraz zdolność do rozwiązywania konfliktów w sposób konstruktywny.

• Asertywność

Jest to umiejętne wyrażanie swoich poglądów czy opinii. Obejmuje sygnalizowanie własnych potrzeb, jak również ochronę własnych granic, ale z zachowaniem szacunku do innych ludzi.

• Empatia

Jest to zdolność do rozumienia i identyfikowania się z emocjami i perspektywą innych osób. Pozwala na współodczuwanie i odpowiednie reagowanie na emocje innych.

• Współpraca

Obejmuje umiejętność efektywnej pracy z innymi osobami, wzajemnego słuchania, dzielenia zadaniami i obowiązkami. Służy osiągnięciu wspólnego celu.

• Samokontrola emocjonalna

Jest to umiejętność do zarządzania własnymi emocjami, konstruktywnym ich wyrażaniem. Obejmuje także kontrolę impulsów oraz skuteczne radzenie sobie ze stresem.

• Zarządzanie sobą w czasie

Pozwala na prawidłową i wartościową organizację czasu wolnego, jak również umiejętność tworzenia planów i zobowiązań.

Kompetencje społeczne są kluczowe dla dzieci, by mogły one stać się odpornymi psychicznie i zaangażowanymi społecznie dorosłymi. Co ważne umiejętności te można kształtować na każdym etapie rozwoju dziecka. Im wcześniej, tym lepiej!

Co zatem możesz zrobić, drogi Rodzicu?

• Bądź przykładem! Dzieci uczą się poprzez obserwowanie dorosłych. Pokazuj zatem swojemu dziecku, jak kulturalnie rozmawiać, jak być empatycznym, jak radzić sobie z emocjami, stresem czy konfliktami.
• Dbaj o wymianę myśli i uczuć w rodzinie. Pozwól dziecku na swobodne wypowiadanie się. Uważnie słuchaj, co do Ciebie mówi i staraj się zrozumieć. Możesz dzielić się również swoimi odczuciami, by dziecko rozumiało, że uczucia innych też są ważne. Pamiętaj jednak, by nie były to informacje przytłaczające dla dziecka.
• Planuj wspólne aktywności ze swoim dzieckiem. Może to być czytanie książek, zabawy ruchowe, plastyczne, aktywność na świeżym powietrzu, granie w gry planszowe i wiele, wiele innych. Sięgaj po te, które wymagają współdziałania i rozwijają kreatywność.
• Organizuj czas na zabawę dziecka z innymi dziećmi. Zachęcaj dziecko do spędzania czasu z rówieśnikami. To doskonała okazja do budowania relacji, nauki współpracy, dzielenia się oraz rozumienia zasad grupowych.
• Trenuj z dzieckiem rozwiązywanie problemów. Możesz wykorzystać do tego historyjki obrazkowe lub wspólnie z dzieckiem odgrywać scenki. Naucz dziecko podejmować decyzje, poszukiwać rozwiązań i dostrzegać skutki podjętych działań.
• Wspieraj poczucie własnej wartości Twojego dziecka. Dzieci, które są pewne siebie częściej podejmują inicjatywę w sytuacjach społecznych.
• Chwal pozytywne zachowania dziecka i doceniaj wysiłek, jaki wkłada w rozwijanie umiejętności społecznych.

Osoba odpowiedzialna za treść: Kinga Dąbrowska