Oddech a mowa

Oddychanie to jedna z podstawowych funkcji, która towarzyszy nam od pierwszych chwil życia do ostatniego tchnienia.

Wydaje się, że ta prosta czynność nie powinna nam nastręczać żadnych trudności, mimo to zaburzenia procesu oddychania zdarzają się dość często. Właściwy tor oddychania przebiega przez nos wypełniając płuca i aktywując przeponę, nieprawidłowe jest pobieranie tlenu torem ustnym i oddychanie górnymi partiami płuc (torem piersiowym).

Dlaczego pobieranie tlenu w ściśle określony sposób jest tak ważne dla naszego funkcjonowania i dlaczego logopeda często w terapii stosuje ćwiczenia oddechowe. Prawidłowy oddech może wpłynąć m. in. na :

- jakość funkcji prymartych, a te warunkują prawidłowy rozwój mowy;

- rozwój dróg oddechowych, zgryzu, twarzoczaszki i postawy ciała;

- właściwą pozycję spoczynkową języka;

- odporność organizmu, jakość snu, poziom stresu;

- wzmocnienie zdolności poznawczych, poziom skupienia i uważności.

         Jakie są konsekwencje nieprawidłowego oddychania:

- osłabienie  mięśni artykulacyjnych (hipotonia mięśnia okrężnego warg, wfiotkość mięśni policzkowych);

- nieprawidłowa pozycja spoczynkowa jężyka ( otwarta buzia, ślinienie, seplenienie międzyzębowe);

- utrwalenie wad wymowy ,

- częste infekcje dróg oddechowych ( przerost tkanki nosowej, przerost tkanki adenoidalnej – migdałki,zaburzenia słuchu,

- wady postawy -  (zaokrąglone plecy, wysunięty brzuch);

- patologie układu pokarmowego – ( połykanie powietrza, co daje uczucie sytości);

- niedotlenienie układu nerwowego- ( brak koncentracji, uczucie fizycznego zmęczenia.)

Ćwiczenia wyrabiające i utrwalające nawyk oddychania nosem (wszystkie ćwiczenia wykonujemy z językiem wklejonym w podniebienie):

1. Ćwiczenia miofunkcjonalne:

- Dziecko chwyta ustami szpatułkę (za dłuższy bok), a logopeda lub rodzic stara się delikatnie ją wyciągać. Zadaniem dziecka jest przytrzymywać szpatułkę wargami.

- Dziecko napina dolną wargę próbując unieść ją do góry, liczy w myślach do 5 (w liczeniu może pomóc logopeda lub rodzic) , a następnie opuszcza wargę. Ćwiczenie można powtórzyć kilka razy.

- Dziecko na zmianę szeroko się uśmiecha (zęby schoane) a następnie układa usta jakby chciałp powiedzieć „u”. W każdej pozycji wytrzymujemy 5 sec.

2. Mój nos. (Zwrócenie uwagi dziecka na funkcje nosa)

- Skupienie uwagi na powolnym wdechu i wydechu przez nos.  Razem z rodzicem lub logopedą spróbujcie wykonać kilka oddechów.

- Obserwowanie własnego nosa w lusterku lub nosa rodzica, logopedy omówienie jego kształtu, wielkości, koloru, porównanie z innymi nosami.

- Zatykając nos spróbuj wymówić poszczególne sylaby : ma. mo, me, mu , mi – porozmawiajcie o tym czy łatwo je było wymówić, czy trudno.

3. Ćwiczenia do wykonania na zewnątrz: Podczas spaceru obserwujemy i dotykamy różnych przedmiotów starając się zachować uważność i spokojny oddech.

-  Kierujemy twarz w kierunku słońca. Zamykamy oczy i spokojnie oddychamy przez nos. Opowiadamy o wrażeniach.

- Dotykamy napotkanych drzew, kamieni zawsze starając się zatrzymać i skupić uwagę na oddychaniu przez nos.

Miłej zabawy 😊

Logopeda Anna Sieradzan