Jakie nieprawidłowości zaobserwowane udzieci są wskazaniem do rozpoczęcia terapii logopedycznej/miofunkcjonalnej

Do najczęściej spotykanych nieprawidłowości, które są wskazaniem do rozpoczęcia terapii logopedycznej/miofunkcjonalnej należą:

- anomalie w ustawieniu zębów w połączeniu z przy zębowo lub między zębowo ukierunkowanym procesem połykania,

- zaburzenia artykulacji w połączeniu z nieprawidłowym wzorcem połykania,

- oddychanie przez usta,

- chrapanie.

Negatywne skutki, które mogą zostać wywołane przez nieprawidłowy tor oddychania, czyli oddychanie przez usta:

- wysychanie warg, a tym samym ciągłe oblizywanie przez co tendencja do wysuwania języka utrwala się (sygmatyzm między zębowy),

- chrapanie,

- jama nosowo-gardłowa jest bardziej podatna na infekcje przy oddychaniu torem ustnym, konsekwencją tego jest katar, zapalenie ucha środkowego, powiększenie migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego,

- przy stale otwartych ustach, może dojść do skrócenia wargi górnej, z kolei warga dolna może, pod wpływem siły ciężkości, wywinąć się na zewnątrz.

Dlaczego zamknięcie ust jest takie ważne?

• Łatwiej jest utrzymać język na właściwym miejscu przy podniebieniu. Jest to ważne dla prawidłowego połykania. Co z kolei ma wpływ na prawidłowe ustawienie zębów i szczęki oraz prawidłowy rozwój podniebienia.
• Uzyskuje się prawidłowe napięcie mięśniowe twarzy. Twarz z obniżonym napięciem mięśniowym odbierana jest jako znudzona, nieobecna.
• Przy oddychaniu wyłącznie przez nos, przeziębienia i zapalenie ucha środkowego występują rzadziej. Dziecko dobrze słysząc, prawidłowo artykułuje dźwięki i ma większy zasób słów w mowie czynnej i biernej.

Co wpływa na utrwalenie u dziecka oddychania torem ustnym?

- Utrwalona nieprawidłowa funkcja połykania, tzw. połykanie typu niemowlęcego (nadużywanie smoczków).

- Powiększone migdałki podniebienne lub gardłowe.

- Wadliwe oczyszczanie nosa (przedłużające się infekcje, utrwalenie ustnego toru oddychania).

- Alergie lub nietolerancje pokarmowe- często w ich wyniku mamy opuchnięte śluzówki dróg oddechowych, co uniemożliwia oddychanie przez nos.

- Zgryz otwarty, który uniemożliwia utrzymanie prawidłowej pozycji spoczynkowej języka, a tym samym właściwego toru oddychania.

- Nadmiar bodźców – duża ilość czasu spędzana przed komputerem, telewizorem wpływa na nadmierne rozluźnienie mięśni twarzy i tendencji do rozchylania ust i oddychania przez nie.

Jeśli wyeliminujemy wszystkie przeszkody natury medycznej, które uniemożliwiają wypracowanie prawidłowego toru oddychania, a tym samym właściwej pozycji spoczynkowej języka oraz funkcji połykania, możemy rozpocząć terapię logopedyczną, która pozwoli usprawnić te funkcje.

Również rodzice przy pomocy prostych zabaw mogą wspomóc przywrócenie prawidłowych funkcji u swojego dziecka. Oto przykłady kilku z nich:

- udawanie parskania konia lub warkotu samochodu;

- dmuchanie baniek mydlanych;

- naśladowanie ustami pyszczka ryby;

- trzymanie szpatułki między wargami (patyczek po lodzie) w czasie słuchania bajki czytanej przez rodzica;

- picie napojów przez rurkę (rurka trzymana przez wargi);

- wciąganie ustami makaronu spaghetti.

Te proste ćwiczenia mogą wspomóc terapię logopedyczną, co może przyspieszyć jej pozytywny efekt. Jeśli uzyskamy prawidłową pozycję spoczynkową języka, przywrócimy właściwą funkcję połykania, domkniemy usta i skierujemy tor oddychania przez nos ,wtedy wymowa międzyzębowa, niedotlenienie, czy częste infekcje nie będą już problemem.

Anna Sieradzan, Logopeda

Źródło: „Zaburzenia miofunkcjonalne. Poradnik dla rodziców i osób dorosłych dotkniętych zaburzeniami” Anita M. Kittel, 2012 r.